Terug naar overzicht
Vitaminen & Mineralen

Ijzerstapeling

IJzerstapeling is een aandoening waarbij het lichaam teveel ijzer opslaat. IJzer is een mineraal dat in het lichaam een rol speelt bij de vorming van hemoglobine, het onderdeel van de rode bloedcellen dat zuurstof in ons lichaam transporteert. Naast ijzerstapeling kan er ook sprake zijn van een ijzertekort, symptomen van ijzertekorten zijn snelle vermoeidheid, een bleke huid, snel buiten adem zijn en rusteloze benen hebben. Bij ijzertekorten wordt vaak aan bloedarmoede gedacht, hier kunnen meerdere oorzaken aan ten grondslag liggen, deze kunt u vinden in het bloedarmoede pakket.

IJzerstapeling kan ontstaan als het lichaam teveel ijzer opslaat, dit wordt vaak opgeslagen in de lever, hartspier of de alvleesklier. IJzerstapeling kan leiden tot verschillende ziekte zoals leverfalen, diabetes mellitus, hartklachten en verminderde vruchtbaarheid bij mannen. Symptomen van ijzerstapeling zijn chronische vermoeidheid, gewrichtsontsteking, impotentie en een bruingrijze verkleuring van de huid.

Waarom Yourlabs?
  • Bloedonderzoek zonder doorverwijzing
  • Boek je afspraak anoniem online
  • Helpdesk voor vragen
  • Doorgaans binnen 24 uur al de eerste resultaten online
  • Uitslag in begrijpelijke taal
  • Onderzoek door Nederlands laboratorium
  • NEN EN 15224:2012 en CCKL geaccrediteerd
  • Inhoud
  • Hoe werkt het?
  • Uitslag en nazorg
  • Meer informatie

Dit bloedonderzoek bekijkt vier verschillende bloedwaarde, ten eerste de ijzerconcentratie zelf in het bloed. Daarnaast het transport eiwit voor ijzer, transferrine. Ook het ferritine gehalte wordt gemeten dat zorgt voor de binding van ijzer bij de opslag van ijzer in het beenmerg en de lever, dit functioneert als een buffer tegen tekorten en overschotten van ijzer. Ook wordt de ijzerverzadiging van het lichaam gemeten.

Bepalingen IJzerstapeling

Het bloedonderzoek naar ijzerstapeling bekijkt de waarde van vier markers in het bloed die te maken hebben met de ijzergehaltes in het lichaam.

  • IJzer
  • Ferritine              
  • Transferrine
  • Ijzerverzadiging (berek.)

1.     Maak een keuze uit onze testen

Yourlabs biedt 70 verschillende laboratoriumonderzoeken aan. U selecteert online de test die  wenst. Mocht u niet weten welke test u exact nodig heeft, dan kunt u gebruik maken door te zoeken per thema. Thema’s zijn bijvoorbeeld hart en vaatziekten, vitaminen en mineralen, check-ups maar ook gerichte ziektes zoals bijvoorbeeld de ziekte van Lyme.

2.     Maak een afspraak bij een prikpost in de buurt

Binnen Nederland heeft Yourlabs veertig (strategische) prikposten. Nadat u online uw laboratoriumonderzoek heeft gekozen ontvangt u direct twee e-mails. Eén met de bevestiging en één met een link, als u op de link klikt komt u in de portal waar u een locatie en tijdstip voor de bloedafname kan kiezen.

3.     Laat (anoniem) uw bloed afnemen

U gaat naar de prikpost en laat hier (digitaal) of geprint de e-mail van Yourlabs zien met daarin uw code. De verpleegkundige herkent de code en weet daarmee welke bloedbuizen er moeten worden afgenomen. De verpleegkundige kan uw (persoonlijke) gegevens niet inzien en weet niet welk bloedonderzoek u afneemt, enkel welke bloedbuizen moeten worden afgenomen.

4.     Binnen 24 uur uw laboratoriumuitslagen online

Nadat uw bloed is afgenomen arriveert dit dezelfde dag nog op ons laboratorium voor analyse. Zodra de uitslag bekend is voorziet de Klinisch Chemicus deze van commentaar. U ontvangt een bericht in uw e-mail wanneer de eerste resultaten bekend zijn en wanneer alle resultaten bekend zijn. De uitslagen kunt u online inzien in uw portal. De uitslagen van (bijna) alle laboratoriumonderzoeken zijn binnen 24 uur bekend.

Zodra uw eerste resultaten bekend zijn ontvangt u een eerste e-mail dat er resultaten bekend zijn geworden in uw portal (beveiligde omgeving).

Zodra alle resultaten bekend zijn en de toelichting van de Klinisch Chemicus (laboratorium arts) van het laboratorium geüpload zijn ontvangt u een tweede e-mail, met daarin de boodschap dat alle resultaten bekend zijn. U kan vervolgens inloggen in de portal om alle resultaten te bekijken.

In de uitslag vindt u per aangevraagde laboratoriumbepaling (marker) een resultaat. Wat direct opvalt is de groen/rode balk in uw scherm. De balk is puur ter verduidelijking van de uitslagen. Deze balk geeft in groen het “gezonde” referentiekader aan en in rood (of oranje) afwijkingen van de optimale waarde. Het witte balletje dat u in de balk kan zien is de waarde die op het moment van bloedafname in uw bloed is vastgesteld.

  • Bepaling
    De laboratoriumwaarde die is gemeten (marker).
  • Eenheid
    De eenheid waarin de marker wordt gemeten (vaak millimol per milliliter bloed).
  • Referentiewaarden
    Het kader waarin in Nederland een bepaalde waarde als “gezond” kan worden aangemerkt.
  • Resultaat
    De uitslag van uw laboratoriumonderzoek op deze test.

Let op! 
De Klinisch Chemicus (laboratorium arts) schrijft zijn advies bij uw testresultaten van het laboratoriumonderzoek, deze vindt u onderaan de testresultaten bij “Opmerkingen Klinisch Chemist”. Lees deze altijd goed door! 

Mocht hier een advies van de Klinisch Chemicus staan om met uw resultaten naar de huisarts te gaan dan wordt u geadviseerd dit advies op te volgen!

IJzer in bloed

IJzer is een belangrijk mineraal in het lichaam dat onder andere bijdraagt aan de aanmaak van rode bloedcellen. Het ijzer in het lichaam zit dan ook grotendeels verwerkt in de rode bloedcellen, maar komt ook voor in de spieren, de lever en is gebonden aan transporteiwitten.

IJzer tekort

Het zuurstofbindende gedeelte van de rode bloedcel, hemoglobine, bestaat grotendeels uit ijzer. Dit hemoglobine is in staat om zuurstof vast te houden en het zo door het lichaam te vervoeren. Hier kan het zuurstof afgeven aan spieren en organen die zuurstof nodig hebben voor activiteit. Bij een tekort aan ijzer is het grootste risico dan ook dat de rode bloedcellen niet meer goed worden aangemaakt. Het gevolg hiervan is dat het lichaam minder goed in staat is om zuurstof te vervoeren naar de spieren en organen.

IJzer tekort symptomen

De volgende klachten kunnen ontstaan door een ijzertekort:

  • Vermoeidheid/zwakte
  • Hoofdpijn
  • Snel buiten adem
  • Inspanningsintolerantie
  • Snel geïrriteerd

IJzer overschot

Zoals hierboven beschreven is ijzer essentieel voor de aanmaak van hemoglobine en daarom belangrijk voor het lichaam. De gemiddelde man heeft ongeveer 1 gram ijzer in voorraad, bij vrouwen ligt dit iets lager. Wanneer de voorraad ijzer echter toeneemt kan dit schadelijke effecten voor het lichaam hebben. In extreme vorm raakt het transporteiwit van ijzer verzadigd waardoor het ijzer aan andere eiwitten en moleculen in het lichaam gaat binden. Hierdoor komt het ijzer ook terecht in organen die daar niet voor gemaakt zijn. Dit leidt tot vorming van zuurstofradicalen, die kunnen zorgen voor weefselschade middels ontsteking en littekenvorming. Voornamelijk het hart, de lever en de gewrichten zijn hiervoor vatbaar.

Wanneer er klinische verschijnselen ontstaan ten gevolg van ijzerophoping is er sprake van weefselschade. Het is daarom van belang om dit vroegtijdig te signaleren voordat er daadwerkelijk klachten ontstaan.

Bloedonderzoek naar ijzerwaarde in het bloed

IJzer

De ijzerconcentratie wordt simpelweg gemeten in het bloed. Hieronder zijn de normaalwaarden per groep beschreven (richtlijn UMCG):

Groep: IJzer (µmol/l)

  • Man: 14-28
  • Vrouw: 10-25

Ferritine

Het transporteiwit van ijzer is ferritine, het is daarmee een indirecte maat voor de hoeveelheid opgeslagen ijzer in het lichaam.

Groep: Ferritine (µg/l)

  • Man: 25-250
  • Vrouw - premenopauzaal: 20-150
  • Vrouw - postmenopauzaal: 20-250

Onderliggende mogelijke oorzaken van een ijzertekort

IJzertekort

De belangrijkste oorzaken van een ijzertekort zijn een verlaagde inname van ijzer, verminderde opname ervan en bloedverlies. In goed ontwikkelde landen bevat het dieet doorgaans echter voldoende ijzer en is het van belang om bloedverlies uit te sluiten.

Verminderde opname van ijzer kan ook een oorzaak zijn, maar komt minder vaak voor. IJzer dat we binnenkrijgen via het voedsel wordt opgenomen in het bovenste deel van de dunne darm. Soms zien we een genetische afwijking waardoor men ijzer niet goed opneemt, maar ook andere oorzaken zijn mogelijk. Zo kan een maagontsteking in de maagwand ook bijdragen aan een verminderde opname van ijzer.

Te veel ijzer

Een teveel aan ijzer kan ontstaan door een verhoogde inname van ijzer of een verhoogde absorptie van ijzer. Inname van hoge hoeveelheden ijzer middels voedingssupplementen kan een oorzaak zijn van een verhoogde ijzerwaarde. Ook de inname van vitamine C kan hier aan bijdragen, deze vitamine verhoogt de absorptie van ijzer.

Bij een verhoogde absorptie is er doorgaans sprake van een aangeboren afwijking. Hierdoor is het lichaam in staat om meer dan twee keer zoveel ijzer op te nemen per dag, dit leidt vervolgens tot stapeling. In uitzonderlijke gevallen is ijzerstapeling het gevolg van leverziekte.

Leefstijl en het ijzergehalte

Wanneer de ijzerwaarde verhoogd of verlaagd is, moet tevens het ferritine bepaald worden om de ernst van de veranderde waarde in te schatten. Onderstaande tips kunnen de ijzerwaarde beïnvloeden, bij afwijkende waarde wordt een consult bij een (huis)arts geadviseerd.

Door middel van een dieet is de ijzerwaarde licht te beïnvloeden. Hiervoor zijn onderstaande tips van toepassing.

Tips bij een verlaagde ijzerwaarde

  1. Gebruik ijzerhoudende producten om uw ijzerwaarde in het bloed op te hogen. Er bestaan twee soorten ijzer, namelijk heemijzer en non-heemijzer. Heemijzer vinden we voornamelijk terug in dierlijke producten, terwijl non-heemijzer in plantaardige voedingsmiddelen zoals brood en groente zit. Hierbij geldt dat we heem-ijzer beter opnemen in het lichaam.
  2. Voornamelijk rundvlees en lamsvlees bevatten ijzer. Gebruik daarnaast volkorenproducten zoals pasta en brood. Ook peulvruchten kunnen een gunstige invloed hebben op uw ijzerhuishouding. Qua groenten hebben broccoli en sperziebonen de voorkeur.
  3. Vitamine C is een vitamine die in staat is om de opname van ijzer te verhogen uit plantaardig voedsel. Wanneer je bij een maaltijd ook groente gebruikt met daarin een hoge hoeveelheid vitamine C, neemt het lichaam gemakkelijk ijzer op.
  4. Er zijn een aantal specifieke voedingsmiddelen die rijk zijn aan ijzer. Dit betreft onder andere appelstroop en Roosvicee Ferro. Wanneer het u niet lukt om uw dieet aan te passen kunt u ook van deze producten gebruik maken. 

Tips bij een verhoogde ijzerwaarde

Bij een verhoogde ijzerwaarde kan het nuttig zijn om ijzerhoudende producten te minderen.  Vermijd mogelijk voedingssupplementen met daarin ijzer of vitamine C. Vitamine C is in staat om de opname van ijzer te verhogen en heeft daarmee ook een verhogend effect op uw verhoogde ijzerwaarde.

Bloedonderzoek naar ijzerstapeling

  • IJzer                        
  • Ferritine              
  • Transferrine       
  • Ijzerverzadiging (berek.)
Yourlabs by Prescan
Yourlabs

Yourlabs is een initiatief van Prescan. Wij vinden dat iedereen recht heeft op hedendaagse medische onderzoeken. Eén van de belangrijkste is bloedonderzoek. Yourlabs voorziet in de behoefte om inzicht in je gezondheid te krijgen wanneer jij dat wenst.

Uit liefde voor het leven
"Wie van het leven houdt, wil grip op zijn gezondheid. Bloedonderzoek geeft inzicht in je gezondheid. Daarom introduceert Prescan nu Yourlabs: snel en anoniem bloedonderzoek, zonder doorverwijzing"
Eddy van Heel - oprichter Prescan